ਭਾਰਤ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਸਰਵੇ ਵਿੱਚ ਗਿੱਗ ਵਰਕਰ ਤੇ ਬਿਨਾਂ ਤਨਖਾਹ ਕੰਮ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰੇਗਾ
ਜਨਵਰੀ 2027 ਤੋਂ ਪੀਐਲਐਫਐਸ ਦਾ ਢਾਂਚਾ ਬਦਲੇਗਾ, ਅਦਿੱਖ ਕੰਮ ਵੀ ਗਿਣਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ | 23 ਅਕਤੂਬਰ 2026
ਭਾਰਤ ਸਾਂਖਿਕੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਲਾਗੂਕਰਨ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਸਰਵੇ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਬਦਲਾਅ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਜਨਵਰੀ 2027 ਤੋਂ ਪੀਰੀਆਡਿਕ ਲੇਬਰ ਫੋਰਸ ਸਰਵੇ (ਪੀਐਲਐਫਐਸ) ਵਿੱਚ ਡਿਜੀਟਲ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਉੱਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਗਿੱਗ ਵਰਕਰਾਂ ਤੇ ਘਰੇਲੂ ਬਿਨਾਂ ਤਨਖਾਹ ਕੰਮ ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
ਮੰਤਰਾਲੇ ਅਨੁਸਾਰ 2026 ਦੇ ਤਜਰਬਾਤੀ ਸਰਵੇ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦਾ ਸੈਂਪਲਿੰਗ ਢਾਂਚੇ ਨਾਲ ਡਿਜੀਟਲ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਵਰਕਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕੀ। ਇਸ ਲਈ ਨਵਾਂ ਸੈਕੰਡ ਸਟੇਜ ਸਟ੍ਰੈਟਮ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਸਵਾਲ ਰਾਹੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਘਰਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਮੈਂਬਰ ਡਿਜੀਟਲ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ’ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਵਾਲ ਪੇਂਡੂ ਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਦੋਵੇਂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪੁੱਛਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ ਨਵੇਂ ਸਵਾਲ ਘਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦਨ, ਬਿਨਾਂ ਤਨਖਾਹ ਘਰੇਲੂ ਤੇ ਦੇਖਭਾਲ ਦੇ ਕੰਮ, ਵਾਲੰਟੀਅਰ ਕੰਮ ਤੇ ਬਿਨਾਂ ਤਨਖਾਹ ਟ੍ਰੇਨੀ ਕੰਮ ਬਾਰੇ ਵੀ ਜੋੜੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ 15 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਫੇਰੀ ਵਿੱਚ ਲਈ ਜਾਵੇਗੀ ਤਾਂ ਜੋ ਸਾਲਾਨਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ।
2027-28 ਲਈ ਨਵਾਂ ਸੈਂਪਲ ਫਰੇਮ ਵੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ ਜੋ ਸ਼ਹਿਰੀਕਰਨ ਤੇ ਨਵੇਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦੇ ਬਦਲਾਅ ਨੂੰ ਦਰਸਾਵੇਗਾ। 23 ਅਕਤੂਬਰ ਦੇ ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਤੋਂ 15 ਦਿਨਾਂ ਅੰਦਰ ਜਨਤਕ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਮੰਗੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਅਧਿਕਾਰਕ ਅੰਕੜੇ ਐਪ-ਆਧਾਰਿਤ ਡਿਲੀਵਰੀ ਤੇ ਰਾਈਡ-ਹੇਲਿੰਗ ਕੰਮ ਤੇ ਘਰੇਲੂ ਬਿਨਾਂ ਤਨਖਾਹ ਮਿਹਨਤ ਨੂੰ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਗਿਣ ਰਹੇ ਸਨ। ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਪੇਂਡੂ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਵੱਧਦੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਵਿੱਚ ਬਿਨਾਂ ਤਨਖਾਹ ਪਰਿਵਾਰਕ ਕੰਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਵੱਡਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਨਵਾਂ ਸਰਵੇ ਇਸ ਅਦਿੱਖ ਕੰਮ ਨੂੰ ਛੁਪਾਉਣਾ ਬੰਦ ਕਰੇਗਾ।
ਅੰਕੜੇ ਨੀਤੀ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਸਰਵੇ ਡਿਲੀਵਰੀ ਰਾਈਡਰ ਤੇ ਬਿਨਾਂ ਤਨਖਾਹ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਔਰਤ ਨੂੰ ਵੀ ਗਿਣੇਗਾ ਤਾਂ ਨੰਬਰ ਘੱਟ ਖੂਬਸੂਰਤ ਲੱਗ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਹੀ ਇਸ ਬਦਲਾਅ ਦੀ ਅਸਲੀ ਮਹੱਤਤਾ ਹੈ।
